Den Haag heeft een opvallend gevarieerd woningenbestand. Aan de ene kant 19e-eeuwse herenhuizen in het Statenkwartier en het Willemspark, aan de andere kant grote naoorlogse wijken met portiekflats en eengezinswoningen in Bezuidenhout, Mariahoeve en Loosduinen. Wie in Den Haag klust, kiest niet zelden tussen monumentaal werk in een herenhuis en pragmatisch werk in een naoorlogs blok.
Op deze pagina leest u welke aandachtspunten typisch zijn voor Haagse woningen, hoe het beschermd stadsgezicht in Den Haag werkt en waar de praktische valkuilen liggen.
Twee dominante woningtypes
Het Haagse herenhuis
De 19e-eeuwse herenhuizen in het Statenkwartier, het Willemspark en het Zeeheldenkwartier staan vaak op een nette straat met voortuintje. Ze hebben hoge plafonds (3 m of meer), oorspronkelijke houten vloeren, soms originele schouwen, en houten kozijnen met sluitingen die nog uit het oorspronkelijke ontwerp dateren. Veel van deze panden hebben een souterrain dat als opslag of berging dient.
Karakteristieke onderhoudspunten:
- Pleisterwerk binnen en stucplafonds met sierdetails.
- Originele dubbele deuren tussen woon- en eetkamer (en-suite).
- Schoorstenen en haarden — vaak nog functioneel of na te kijken voor een houtkachel.
- Houten trap met balustrade die periodiek schilderwerk vraagt.
De naoorlogse portiek- of galerijflat
Stadsdelen als Bezuidenhout (na bombardement gedeeltelijk herbouwd), Mariahoeve, Loosduinen en Escamp bestaan grotendeels uit naoorlogse blokken. De aandachtspunten hier komen overeen met wat we voor Rotterdamse portiekwoningen beschreven: VvE-regels, geluidsisolatie, collectieve installaties.
Beschermd stadsgezicht in Den Haag
Den Haag heeft meerdere beschermde stadsgezichten, waaronder het Centrum, het Statenkwartier, Duinoord, Vogelwijk en Bezuidenhout-Oost. Ook ontwerpen van bekende architecten (Berlage, Wils, Duiker) zijn vaak monumentaal aangewezen. Voor uiterlijke wijzigingen geldt een vergunningplicht; voor binnenwerk is dat doorgaans niet nodig, tenzij het pand zelf een monumentstatus heeft.
Praktisch:
- Controleer via het Omgevingsloket of uw straat onder beschermd stadsgezicht valt.
- Voor monumenten heeft de gemeente Den Haag een eigen monumentenadviseur die u vroeg in het traject kan benaderen.
- Welstand kijkt mee bij gevelwijzigingen, dakkapellen, kozijnvervanging en kleurkeuze.
Lees ook onze algemene gids over bouwvergunningen.
Veelvoorkomende klussen
Kozijnen onderhouden of vervangen
In een Haags herenhuis zijn houten kozijnen meestal origineel. Onderhoud bestaat uit slijpen, plamuren, kit vernieuwen en schilderen in een passende kleur. Vervanging door kunststof is in beschermde wijken vrijwel nooit toegestaan; vervangen door nieuw houten of aluminium kozijn met monumentenglas is soms wel mogelijk.
Stuc- en pleisterwerk
De rijke ornamenten (rozetten, plinten, lijsten) in herenhuizen zijn vaak met traditioneel kalkpleisterwerk gemaakt. Reparatie vraagt om een stukadoor met ervaring in monumentale technieken. Eenvoudige bijwerkingen kunt u zelf doen; bredere ingrepen verdienen een specialist.
Vloeren herstellen of vervangen
Originele houten vloeren in herenhuizen zijn vaak nog goed, maar kunnen kraken of plaatselijk loszitten. Slijpen en in de was zetten geeft een mooi authentiek resultaat. Een nieuwe vloer in een naoorlogse flat vereist meestal een isolerende ondervloer; vergelijk soorten in onze vloergids.
Cv-systeem moderniseren
In oudere herenhuizen treft u soms nog een CV-installatie van twintig jaar of ouder. Vervangen door een hoogrendementsketel of een hybride opstelling met warmtepomp is doorgaans goed mogelijk. Vraag een installateur naar de mogelijkheden van uw specifieke gevelaansluiting en schoorsteen.
Dakgoot, lood- en zinkwerk
Veel Haagse panden hebben zinken dakgoten die periodiek aandacht vragen. Lood om schoorstenen, kilgoten en aansluitingen vraagt vakwerk. Lees onze pagina over dakgootreparatie voor meer details.
Wijken in Den Haag
De karakteristieken verschillen sterk per wijk:
- Statenkwartier, Willemspark, Zeeheldenkwartier: 19e-eeuwse herenhuizen, vaak met monumentstatus.
- Duinoord, Vogelwijk: jaren-20/30 architectuur, deels beschermd.
- Bezuidenhout-Oost, Mariahoeve: mix van naoorlogs en jaren-30.
- Escamp, Loosduinen: grotendeels naoorlogse portieken en eengezinswoningen.
- Centrum, Schilderswijk, Transvaal: mix van oudere en gerenoveerde bouw, vaak met VvE.
Voor de algemene Den Haag-pagina met diensten zie de stadspagina.
Praktische valkuilen
- Zout in pleisterwerk. Aan de kust en in oudere panden komt zoutuitslag voor. Pleisteren over zoutuitslag levert na korte tijd weer dezelfde plekken op — eerst behandelen.
- Lood in oude verf. Bij verflagen van vóór 1960. Een vakman werkt met afzuiging en passende beschermingsmiddelen.
- Asbest. In naoorlogse renovaties komt asbest voor, vooral in plaatmaterialen op zolders en in CV-isolatie. Lees onze asbestgids.
- Hoge vochtbelasting in souterrains. Door grondwater dichtbij maaiveld is een vochtige kelder in Den Haag eerder regel dan uitzondering. Definitieve oplossingen verdienen meerdere offertes en goed onderzoek.
Checklist voor onderhoud of verbouwing
- Heeft uw woning een monumentenstatus, of valt uw straat onder beschermd stadsgezicht?
- Zijn de houten kozijnen onlangs onderhouden, of vraagt het schilderwerk om aandacht?
- Voor een flat: wat zegt de splitsingsakte over geluidsisolatie en wijzigingen?
- Is de vochtsituatie in souterrain of kruipruimte gecontroleerd?
- Heeft u bij verbouwing rekening gehouden met welstand en gevelaanpassingen?
Wilt u onderhoud of een verbouwing in uw Haagse woning bespreken? Beschrijf de klus via het contactformulier — we koppelen u aan een vakman die past bij uw type woning. Voor een algemene afweging tussen wel of niet zelf doen leest u deze beslisgids.